احتمال جنگ دوباره میان ایران، امریکا و اسرائیل افزایش یافته است

متن تحلیل:

بار دیگر تنش‌ها میان ایران و امریکا به مرحله حساس و سرنوشت‌سازی رسیده است؛ اما در ارتباط با آغاز دوباره جنگ میان ایران و امریکا و اسرائیل، متغیرها نقش اساسی دارند.

به‌عنوان مثال، اگر امریکا و اسرائیل اکنون تصمیم به آغاز دوباره جنگ با ایران گرفته باشند، تنها در همین لحظه می‌توان گفت که جنگ رخ خواهد داد؛ زیرا تا زمان آغاز جنگ، متغیرهای فراوانی از سوی دو طرف منازعه و سایر طرف‌های دخیل وجود دارد که می‌تواند مستقیماً بر تصمیم‌های ایران، امریکا و اسرائیل تأثیر بگذارد.

تحلیل جنگ یا عدم جنگ زمانی دشوارتر می‌شود که بدانیم گاهی متغیرها خارج از تصمیم و کنترل طرف‌های منازعه قرار دارند.

بر اساس یافته‌های تحلیلی و خبری من که نهایتاً تا یک هفته اعتبار دارد و ممکن است پس از آن شرایط به گونه دیگری رقم بخورد، برخورد نظامی میان ایران و امریکا و اسرائیل در هفته‌های آینده، با ابعادی بزرگ‌تر از جنگ‌های گذشته، قطعی است؛ زیرا با این سرعت و روشی که طرف‌های منازعه در پیش گرفته‌اند، زمینه برای برخورد نظامی دوباره فراهم می‌شود.

از یک‌سو، ایران تصمیم گرفته است از مواضع خود عقب‌نشینی نکند و از سوی دیگر، شواهد میدانی تأیید می‌کنند که امریکا و اسرائیل نیز برای اقدام نظامی دوباره علیه ایران تصمیم گرفته‌اند.

تنها عواملی که می‌توانند مانع وقوع جنگ شوند، متغیرهایی هستند که ممکن است پیش از آغاز درگیری رخ دهند؛ از جمله دستیابی ایران به توانمندی جدید و بازدارنده، ایجاد تحولات اجتماعی در ایران، چرخش بزرگ در راهبرد ایران در قبال برنامه‌های هسته‌ای و تنگه هرمز، وقوع اتفاقی برای ترامپ یا نتانیاهو، افزایش فشارهای داخلی علیه ترامپ و یا حمایت بیشتر چین و روسیه از ایران.

با توجه به این نکته، در منازعه میان ایران، امریکا و اسرائیل، تحلیل‌های کلاسیک که چشم‌انداز دوری نسبت به رویدادها داشتند، دیگر کارآیی گذشته را ندارند.

تحلیل‌ها اکنون باید روزانه انجام شوند و در نهایت، اعتبار آن‌ها تا یک هفته قابل استناد باشد.

شاید در میان خوانندگان این یادداشت، دوستانی باشند که بپرسند چهار سال پیش گفته بودم میان ایران و امریکا جنگ نمی‌شود، اما سرانجام جنگ شد.

بلی؛ چهار سال پیش، در زمان ریاست‌جمهوری جو بایدن، در یادداشتی زیر عنوان آیا بین ایران و امریکا جنگ می‌شود؟ نوشتم که در آن زمان، اصل بر وقوع جنگ میان ایران و امریکا نبود؛ مگر این‌که متغیرهایی به وجود بیایند و رویداد غیرمترقبه‌ای رخ دهد که ایران و امریکا را وارد جنگ کند.

در همان یادداشت، چندین رویداد تاریخی، از جمله واقعه بسوس و نبرد کرنسبش، ذکر شده بود که نشان می‌داد گاهی عامل جنگ‌های مهم در تاریخ بشر، متغیرهای جزیی و رویدادهای کوچک بوده‌اند که جنگ‌های بزرگ را شعله‌ور کرده‌اند.

یک سال پس از آن یادداشت، عملیات طوفان‌الاقصی در هفتم اکتوبر توسط حماس انجام شد و پس از آن، ترامپ به ریاست‌جمهوری رسید.

این دو رویداد که در مفاهیم سیاسی از نوع متغیر بودند، وزنه تحلیل‌ها را از سمت عدم جنگ میان ایران و امریکا به سوی جنگ میان ایران و امریکا سنگین کردند؛ چنین نیز شد و سرانجام ایران و امریکا درگیر شدند.

نتیجه این‌که برخلاف اوضاع چهار سال پیش که اصل بر عدم جنگ میان ایران و امریکا بود، اکنون تحلیل بر اصل جنگ میان ایران و امریکا و اسرائیل است؛ مگر این‌که متغیر یا رویداد غیرمترقبه‌ای رخ دهد و از وقوع جنگ جلوگیری کند.

نویسنده: مرادی