انتقال مدیریت افغان-ترک شر یا به خیر افغانستان؟
چنان که نیک معلوم است «افغان-ترک» یک نام آشنا در حوزه آموزش و پرورش در افغانستان است. مکاتب افغان-ترک نزدیک به دو دهه است که در برخی از شهرهای مهم افغانستان فعلیت و فعالیت دارد. اما اخیراً خبرهایی از سوی برخی از رسانههای کشور پخش شده است که درب این مکاتب در افغانستان بسته خواهد شد.
از آن جایی که مکاتب افغان-ترک جزء بهترین و برترین مکاتب در افغانستان است و عمدتاً دانشآموزان مستعد در فرایند آزمونهای همگانی از آن گزینش میشوند، خبر بستهشدن این مکاتب برای دانشآموزان این مکاتب و دیگر شهروندان کشور نگرانی جدی خلق کرد. اما واقعیت امر این است که مکاتب افغان-ترک مربوط به یک موسسهی غیر حکومتی ترکی به نام «چاغ ایجوکیشنل» بود. این موسسهی تعلیمی مربوط به فتحالله گولن، یکی از سازماندهندهگان قیام علیه حکومت ترکیه میباشد. از همین روی نزدیک به شش ماه پیش حکومت ترکیه طی تماسهای رسمی مطابق به عرف دیپلوماتیک از حکومت افغانستان میخواهد که مدیریت مکاتب افغان-ترک را به صورت رسمی و ادای تکالیف حقوقی به بنیاد «معارف- وقف» که یک نهاد تعلیمی دولتی کشور ترکیه است، واگذار کند. ریاست جمهوری افغانستان به همین منظور با توجه به مناسبات میانکشوری و تعهدات و معاهدات بینالدول، کمیسیونی را برای انتقال مدیریت این مکاتب تشکیل داد. آن چه در این فرایند برای مردم افغانستان و به ویژه برای دانشآموزان این مکاتب مهم میباشد، این است که کمیسیون انتقال مدیریت مکاتب افغان-ترک در فرایند انتقال مدیریت این مکاتب از حکومت ترکیه تعهدات تازهای مبنی بر تجهیز و تمویل بهتر و بیشتر این مکاتب گرفته است.
بیگمان ما در افغانستان به وجود و حضور این مکاتب نیازمندیم. برای افغانها فرقی نمیکند که مدیریت این مکاتب دست چه نهادی باشد. از سوی دیگر عرف دیپلوماتیک، مناسبات کشوری و منافع ملی افغانها ایجاب میکند تا در چنین موقعیتهای حساس، جانب افغانستانی باید از تصمیم حکومت ترکیه تابعیت کند. دیگر این که مکاتب افغان-ترک در واقع به نحوی از نظام آموزش و پرورش کشور ترکیه در افغانستان نمایندگی میکنند. بنا بر این حکومت ترکیه به لحاظ حقوقی مسأله نیز صلاحیت دارد از کیفیت آموزش در کشور میزبان نظارت کند و نگذارد از نام کشور (ترکیه) استفاده تجارتی یا سیاسی صورت گیرد.
در زبان فارسی ضربالمثل معروفی وجود دارد که میگویند: «شری بخیزد که به خیر ما باشد.» اختلاف میان حکومت ترکیه و فتحالله گولن، سبب تغییر مدیریت مکاتب افغان-ترک در افغانستان میشود، اما امتیازی که افغانستان برای تغییر این مدیریت از حکومت ترکیه میگیرد، به سود خانوادهی معارف کشور است. نظر به گفتهی کمیسیون انتقال مدیریت مکاتب افغان-ترک، حکومت ترکیه تعهد سپرده است که پنج میلیون دالر برای بهسازی و ساخت و ساز این مکاتب در افغانستان به مصرف میرساند. جدا از کمک نقدی برای ساخت و ساز، ۲۰ درصد تخفیف در هزینهی آموزش در این مکاتب، اهدای بورسیه به ۲۰ درصد فارغان این مکاتب برای ادامهی تحصیل در ترکیه، آموزش رایگان برای اطفال شهدای نیروهای امنیتی از دیگر امتیازهایی است که حکومت ترکیه آن را تعهد کرده است. به این اساس نه تنها که مکاتب افغان-ترک بسته نخواهد شد، بل این مکاتب با امکانات و تجهیزات بیشتر، بدون سکتهگی به کارشان ادامه خواهند داد.
بکتاش روش/روزنامه ۸ صبح
