بقایی: گزارش‌ها درباره واگذاری خاک ایران به افغانستان در چابهار ناشی از سوءتفاهم است

به گزارش خبرکزاری رشد؛ اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه، ۲۰ میزان ۱۴۰۵، در نشست خبری هفتگی این وزارت گفت که اظهارات مطرح‌شده درباره واگذاری بخشی از خاک ایران به افغانستان مبنای واقعی ندارد.

به گفته بقایی، بازتاب این موضوع در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ناشی از سوءتفاهم و برداشت نادرست از سخنان یکی از نماینده‌گان مجلس ایران بوده است.

این واکنش پس از آن مطرح شد که محسن زنگنه، نماینده مجلس ایران، از اختصاص حدود ۱۰ هکتار زمین در بندر چابهار و بیش از ۱۰۰ هکتار در منطقه ویژه اقتصادی این بندر برای سرمایه‌گذاری افغانستان سخن گفته بود.

اظهارات زنگنه با واکنش‌هایی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شد و شماری آن را به معنای واگذاری بخشی از خاک ایران به افغانستان تعبیر کردند.

با این حال، زنگنه بعداً توضیح داد که هدف از این طرح، فراهم‌کردن زمینه سرمایه‌گذاری افغانستان و ایجاد زیرساخت‌های تجاری و ترانزیتی، از جمله بندر خشک، برای تسهیل دسترسی این کشور به آب‌های آزاد است؛ نه انتقال حاکمیت سرزمینی ایران.

بندر چابهار در جنوب‌شرق ایران، به دلیل دسترسی به آب‌های آزاد و موقعیت جغرافیایی آن، یکی از مسیرهای مهم ترانزیتی افغانستان به شمار می‌رود. افغانستان به‌عنوان کشوری محصور در خشکه، برای دسترسی به بازارهای بین‌المللی به مسیرهای تجاری و بنادر کشورهای همسایه وابسته است.

ایران در سال‌های گذشته از گسترش همکاری‌های ترانزیتی و اقتصادی با افغانستان از مسیر چابهار حمایت کرده است. در عین حال، مقام‌های ایرانی پیش‌تر نیز گزارش‌های مربوط به واگذاری قطعی زمین در این بندر به طرف‌های خارجی را رد کرده‌اند. بر اساس مقررات مناطق آزاد ایران، فروش و انتقال قطعی زمین به اتباع خارجی ممنوع است؛ هرچند سرمایه‌گذاری در چارچوب‌های قانونی امکان‌پذیر است.

این موضوع نشان می‌دهد که همکاری اقتصادی و ترانزیتی ایران و افغانستان، علاوه بر اهمیت تجاری، می‌تواند به موضوعی حساس در فضای سیاسی و رسانه‌ای دو کشور تبدیل شود. تفاوت میان اختصاص زمین برای سرمایه‌گذاری و واگذاری حاکمیت سرزمینی، نکته اصلی در این مناقشه است.