کابینه عالیترین هیأت اجرایی دولت است که شامل وزرای تاییدشده از پارلمان میباشد. وزرای دولت در عرصههای سیاست داخلی و خارجی در برابر رییس دولت، حکومت و مجلسین پارلمان پاسخگو هستند.
یکی از مبتذلترین برنامههای سیاسی که به ویژه در زمان حکومت وحدت ملی رایج یافت شیوهی معرفی «سرپرستوزرا» است. این شیوه شاید تنها در افغانستان رایج باشد، آنهم با این روش:
نخست، سرپرستوزیر را در ارگ با مهمانان ویژه معرفی میکنند.
دوم، دستِ سرپرستوزیر را گرفته و در وزارت بر کرسی وزیر مینشانند.
سوم، سرپرستوزیر را با طرح بیانیههای احساساتی با کارمندان وزارت معرفی میکنند.
چهارم، چپنپوشانیدنها و مراسم تبریکی به شکل پایانناپذیری شروع میشود.
پنجم، جناب سرپرستوزیر به جابهجایی کادر های جدید بر بنیاد علایق قومی، زبانی، مذهبی و سیاسیاش میپردازد.
این پنج مرحله در حالی اتفاق میافتاد که جنابشان مشروعیت ندارند و احکام شان با شرایط قابل تطبیق است.
روش معیاری چنین است:
نخست، رییسحکومت در گفتوگوی سازنده و مؤثر با شخصیتها، احزاب و نهاد های تخصصی به گونهی شفاف و پاسخگو کابینهی خود را تکمیل میکند. کابینه میتواند سیاسی و یا تخصصی باشد و بهتر اینکه ترکیبی از هردو باشد.
دوم، طرح کابینه را به عنوان یک بستهی مکمل همراه با طرح مدون پیرامون سیاست داخلی و خارجی به پارلمان پیشکش میکند. این طرح باید از سوی رییس حکومت با خٌرد استراتژیک آن ارایه شود.
سوم، وزرا که بازیگران این طرحها هستند بر اساس منطق و ظرفیت کاری به مجلس معرفی میشوند. شخصیتهای ناکام، بدنام، دارای پیشینهی جرمی، بداخلاقی و تنبلی نباید به عنوان ممثلین این برنامه ها معرفی شوند.
چهارم، مجلس پس از غور و بررسی تصمیم به رای میگیرد. معمولا نهاد های نظارتی و رسانهای بر پارلمانها رایهای کثیف را شناسایی و آنها را به شهروندان معرفی میکنند.
پنجم، کابینه رأی اعتماد را بدست آورده و به «کار» گماشته میشود. مکرراَ مینویسم به «کار» گماشته میشود، نه اینکه به پیروزی بزرگی دست یافته است که ماهها پیامهای تبریکی و چپنپوشیها تمام نشود.
اگر کابینه بتواند برنامه های ملی و بینالمللی حکومت را به وجه احسن و با حمایت ملت راهاندازی کند سزاوار تبریکی است آنهم تبریکی رسمی و بر بنیاد اصول و قانون.
احمدی سعیدی
