انشعاب جنبش اسلامی ازبکستان و فعالیت شاخه‌های آن در افغانستان
برآوردهای اطلاعاتی از انشعاب جنبش اسلامی ازبکستان به دو شاخه و ادامه فعالیت اعضای آن در ولایت‌های فاریاب و بغلان حکایت دارد. بر اساس این اطلاعات، اعضای این گروه در کنار طالبان در برخی درگیری‌ها حضور داشته‌اند و شماری از جنگجویان آن نیز به خیبرپختونخوا اعزام شده‌اند؛ ادعاهایی که برای تأیید مستقل به بررسی بیشتر نیاز دارند.
به گزارش خبرگزاری رشد؛ بر اساس این برآوردها، شاخه اصلی جنبش اسلامی ازبکستان پس از کشته‌شدن عزیز یلداش، فرزند طاهر یلداش، دستخوش تغییرات رهبری شده است.
در این اطلاعات آمده است که عثمان اکه، ازبیکستانی باشنده نمنگان، رهبری این شاخه را بر عهده داشت و پس از کشته‌شدن او، نعمان اکه به رهبری آن رسید.
این گزارش ادعا می‌کند که عثمان اکه در سومین سال حاکمیت طالبان، هنگام ادای نماز صبح در روستای جمشیدی ولایت فاریاب، از سوی استخبارات ازبیکستان کشته شد.
این ادعا و جزئیات مربوط به رهبری کنونی این شاخه به‌گونه مستقل تأیید نشده است.
بر اساس همین اطلاعات، شاخه دوم این جنبش با نام کتیبه التبخاری و به رهبری فردی به نام جمعه‌بای، مشهور به شیخ ذاکر، فعالیت می‌کند.
در این گزارش از بی‌بی مکرمه، دختر طاهر یلداش، بای‌جان جعفر و حمیدالله اکه به‌عنوان اعضای ارشد این شاخه نام برده شده و ادعا شده است که آنان در ولسوالی برکه ولایت بغلان زندگی می‌کنند.
این اطلاعات همچنین مدعی است که طالبان یک مرکز آموزشی نظامی در اختیار اعضای این شاخه قرار داده و برای اعضای جنبش اسلامی ازبکستان تذکره‌های برقی توزیع کرده‌اند.
این ادعاها نیز به تأیید مستقل نیاز دارند.
در بخش دیگری از این برآوردها آمده است که اعضای جنبش اسلامی ازبکستان در درگیری‌های بدخشان و نورستان علیه جبهه آزادی افغانستان حضور داشته‌اند و شماری از جنگجویان این گروه کشته یا زخمی شده‌اند. به گفته تهیه‌کنندگان این اطلاعات، اجساد برخی از آنان به ولایت‌های فاریاب، کندز و بغلان انتقال یافته است.
همچنین ادعا شده است که شماری از نیروهای انتحاری این جنبش برای انجام حملات به خیبرپختونخوا اعزام شده‌اند و اعضای آن در صفوف تحریک طالبان پاکستان حضور دارند.
گزارش‌های سازمان ملل در سال‌های گذشته از حضور اعضای این جنبش در شمال افغانستان، به‌ویژه ولایت‌های فاریاب، سرپل و جوزجان، خبر داده‌اند.
گزارش‌های بین‌المللی همچنین از انشعاب‌های درون این گروه و تغییر موضع برخی شاخه‌های آن در قبال طالبان و داعش خبر داده‌اند.
ادعاهای مربوط به انشعاب و فعالیت شاخه‌های جنبش اسلامی ازبکستان، در صورت تأیید، می‌تواند برای ارزیابی وضعیت امنیتی شمال افغانستان و پیوندهای میان گروه‌های مسلح منطقه‌ای اهمیت داشته باشد. حضور احتمالی این گروه‌ها در افغانستان و ارتباط آنان با تحریک طالبان پاکستان نیز می‌تواند بر روابط امنیتی کابل با کشورهای منطقه تأثیر بگذارد.
