جنرال‌هایی که تکتیک بلد نیستند

شکست‌‌های امنیتی اخیر و قربانی‌های سنگین نیروهای امنیتی نشان داد که بیشتر آنانی که عنوان جنرال و فرمانده نظامی را یدک می‌کشند، حتا تکتیک‌‌های نظامی را هم بلد نیستند. جنرال‌‌ها و افسران بلندپایه‌‌ی نیروهای امنیتی بیشتر امتیاز وزارت‌‌خانه‌‌های قوای مسلح را می‌‌گیرند. این جنرال‌‌ها و افسران در فضای عمومی هم همواره ستایش می‌‌شوند. رسانه‌‌ها و مردم از آنان به عنوان حافظان کیان دولت ستایش می‌‌کنند، هیچ وقتی آنان به صورت جدی زیر تیغ انتقاد رسانه‌‌ها قرار نگرفته‌اند، به همین دلیل است که ضعف‌‌ها‌‌ و بی‌‌خردی‌های آنان هر روز از مردم عام و سربازان ما قربانی می‌‌گیرد.

در کشورهای دیگر، جنرال‌‌های دوستاره، استراتژی طراحی می‌‌کنند و جنرال‌‌های یک ستاره که در راس لواها قرار دارند، این استراتژی‌‌ها را با خلق تکتیک‌های بکر، تطبیق می‌‌کنند. انتظار این است که جنرال‌ها در هر جایی که حضور دارند، نیروهای زیر امر شان را کارا بسازند، آنان را در برابر تهدیدها بیمه کنند و از همه مهم‌‌تر این‌که نیروهای زیر فرمان شان را برای تهاجم آماده کنند.

اما شکست‌های روزهای اخیر نشان داد که شماری از جنرال‌‌های مستقر در قطعات نظامی ما نمی‌توانند جان خود را حفظ کنند. چند تا انتحاری تا به دندان مسلح، با انفجار ورودی مرکز تعلیمی پولیس گردیز، بدون این‌که با مزاحمتی روبه‌رو شوند، وارد آن مرکز می‌شوند و به شمول یک جنرال دوستاره، ده‌‌ها افسر و سرباز پولیس را به قتل می‌‌رسانند. سوال مهم این است که گارنیزیون محافظ آن مرکز تعلیمی چه غلطی می‌کرد که انتحاری‌های از سدش عبور کردند؟

هر شکست امنیتی باید درس عبرت می‌‌شد، جنرال‌ها و افسران باید روی عوامل آن کار می‌‌کردند و به گونه‌‌ای تدابیر می‌‌گرفتند که تکتیک‌‌های انتحاری‌‌ها کارایی خودش را از دست می‌داد. این‌طور نیست که انتحاری‌‌ها شکست‌ناپذیر باشند. عیسی خان سرباز موظف در پارلمان، چند سال پیش، تکتیک انتحاری‌‌ها را موفقانه خنثا کرد. اگر فرماندهان نیروهای امنیتی هشیاری لازم تکتیکی را داشته باشند، انتحاری‌‌های طالبان نمی‌توانند، قربانی‌‌های سنگین به نیروهای امنیتی تحمیل کنند.

کسانی که توانایی و هشیاری تکتیکی لازم را ندارند، باید کنار زده شوند. کسانی باید در راس قطعات نیروهای امنیتی باشند که حداقل با اتخاذ تدابیر و هشیاری لازم تکتیکی، بتوانند از تلفات نیروهای امنیتی جلوگیری کنند. بخش استخبارات وزارت داخله و کشف وزارت دفاع هم بسیار مشکل دارد.

پول‌های اپراتیفی در سطح فرماندهی‌‌های پولیس و قول اردوها، به قدر کافی وجود دارد. منابع کافی در دسترس ارگان‌های کشفی است، اما این تشکیلات وسیع و طویل نمی‌تواند، فعالیت‌های طالبان و انتحاری را کشف و دفع کند. سوال بسیار مهم این است که این پول‌‌های اپراتیفی در کجا مصرف می‌شود؟ آیا این پول‌‌ها حیف و میل می‎‌‌شوند؟ اگر حیف و میل نمی‌‌شوند چرا مصرف ‌شان موثر نیست؟ چرا مقام‌های وزارت‌خانه‌های دفاع و داخله توضیح نمی‌‌دهند که تکتیک همیشه‌‌گی طالبان به چه دلیل این قدر موثر است و قربانی‌های سنگین به نیروهای امنیتی وارد می‌‌کند؟

مشکل وزارت دفاع افغانستان تنها گَزیده‌شدن بار بار از یک سوراخ نیست. مشکلاتش بسیار زیاد است. بارها دیده شده است که در جریان حمله به یک پاس‌گاه یا قرارگاه، اکمالات آن قطع شده است. واقعیت دیگر این است که این وزارت نتوانسته است عوامل نفوذی طالبان را در درون قطعات اردو تثبیت و بازداشت کند. بدون تردید که در حملات تروریستی اخیر، عوامل نفوذی هم دست داشتند.

بخش روابط عمومی وزارت دفاع هم خیلی مشکل دارد. سخنگوی این وزارت به شیوه‌‌ی چهل سال قبل اطلاع‌رسانی می‌‌کند. شیوه اطلاع‌رسانی این وزارت مدرن نیست. وزارت دفاع در جنگ نرم هم ناکام است. وقتی به ارتش‌های کشورهای دیگر نگاه می‌‌کنید، بخش روابط عمومی یک قرارگاه آنان، چنان با صلابت و مستدلل و با استفاده از شیوه‌های جدید دانش ارتباطات سخن می‌‌گوید که مخاطب مجاب می‌‌شود. اما به بخش روابط عمومی وزارت دفاع، حتا سربازان اردو باور ندارند.

گزارش‌‌هایی که اخیراً منتشر شده نشان ‌‌می‌‌دهد رهبران حکومت وحدت ملی، صلاحیت‌های تکتیکی وزارت دفاع را گرفته‌اند و لوی‌درستیز نمی‌تواند بدون دریافت دستور از ریاست‌جمهوری و شورای امنیت ملی، در سطح تکتیکی تصمیم بگیرد. ریاست‌جمهوری و شورای امنیت ملی نهادهای قدرتمند دولت افغانستان هستند و منطقی است که وزارت‌خانه‌های قوای مسلح و مجموع نیروهای امنیتی را جهت بدهند. اما عقل ایجاب می‌کند که ریاست‌جمهوری و شورای امنیت ملی در سطح استراتژیک تصمیم بگیرند و تصمیم‌های تکتیکی را به وزارت دفاع و دیوان حرب این وزارت واگذار کنند.

اگر وزارت دفاع نتواند در سطح تکتیکی تصمیم بگیرد، موثریت فعالیت‌های اردو از بین می‌‌رود. اگر رهبران حکومت وحدت ملی فکر می‌کنند که بلندپایه‌‌گان وزارت دفاع توانایی اجرای کار را ندارند که بدون شک برخی از آنان ندارند، لطف کنند این بلندپایه‌‌گان را برکنار کنند و به جای آنان کسانی را بیاورند که توانایی اجرای وظیفه را داشته باشند. به این اشخاص باید صلاحیت کامل تکتیکی داده شود.

نویسنده: فردوس