یک میلیارد دالر در انتخاباتهای افغانستان هزینه شده است
بربنیاد یافته های تلویزیون یک با وجود هزینه یک میلیارد دالر در پنج انتخابات گذشته، فهرست رأی دهنده گان، کارت های معتبر رأی دهی و کمیسیون های با اعتبار انتخاباتی که از اساسات یک انتخابات شفاف اند، شکل نگرفته است.
تا کنون سه بار انتخابات ریاست جمهوری، دو بار انتخابات شورای ملی و سه بار انتخابات شورا های ولایتی در افغانستان برگزار شده که با جنجال های تقلب همراه بوده است.
که در انتخاباتهای گذشته بیش از یک میلیارد دالر به گونه رسمی توسط جامعه جهانی هزینه شده است.
از این میان در انتخابات ریاست جمهوری، پارلمانی و شوراهای ولایتی در سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ دست کم ۴۵۰ میلیون دالر هزینه شده است.
از سویی هم، در انتخاباتهای ریاست جمهوری، پارلمانی و شوراهای ولایتی در سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ بیش از ۳۷۰ میلیون دالر هزینه شده است.
اما در انتخابات جنجال برانگیز ۲۰۱۴ هزینه انتخابات به ۲۳۳ میلیون دالر رسیده بود.
انتقادهای وجود دارد که این مقدار پول هنگفت هیچ گاهی در زیر ساختهای اساسی برای انتخابات هزینه نشده است.
فضل احمد معنوی، رییس پیشین کمیسیون مستقل انتخابات به بشیر احمد قاسانی خبرنگارتلویزیون یک گفت: “بیشتر پولها در انتخابات هدر رفته و کارهای یک بار مصرفی صورت گرفته است، به استثنای دفاتر ولایتی کمیسیون انتخابات و برخی ازگدام ها، حتا دفاتر مرکزی کمیسیون مستقل انتخابات غیر معیاری است.”
جنجالهای انتخاباتی همواره ریشه در تقلبهای صورت گرفته در این انتخاباتها داشته است. مصارف هنگفت در انتخاباتهای گذشته نتوانسته است اساساتی را به وجود آورد که از تقلب در انتخاباتها جلوگیری کند.
ترتیب فهرست رایدهندهگان و توزیع شناسنامههای برقی که از تقلب در انتخابات جلوگیری میکند، به گونه عمدی به آنها در انتخاباتهای گذشته پرداخت نشده است.
فرید افغانزی، رییس پیشین روابط خارجی کمیسیون مستقل انتخابات گفت: ” ارقام دقیق ازرای دهندهگان وجود ندارد، رای دهندهگان با مرکزهای رای دهی نیز وصل نشده، بنابرین برنامههای انتخاباتی، چاپ اوراق رای دهی و خریداری مواد اساسی همواره خیالی و تخمینی بوده است”.
بر بنیاد یافتههای تلویزیون یک بیش از ۲۰۰ میلیون دالر تنها در انتخاباتهای گذشته صرف کارت های رأی دهی شده است.
در حالیکه جمعیت افغانستان کمتر از ۳۰ میلیون تخمین زده میشود، شمار کارتهای رأی دهی به بیش از ۲۱ میلیون میرسد.
این مقدار پول هنگفت که صرف کارتهای رأی دهی شده است، به جای آن ممکن بود که برای کل شهروندان افغانستان شناسنامه های برقی توزیع شود.
اما باورها برآنست که جامعه جهانی و حکومت افغانستان در گذشته ارادهی برای توزیع این شناسنامهها نداشتند.
ضیاوالحق امرخیل، رییس پیشین دارالانشای کمیسیون مستقل انتخابات گفت: “کمبودی ها در انتخابات های گذشته بر می گردد به خارجی ها، آنها نخواستند که اساسات معیاری برای انتخابات گذاشته ایجاد شود و با تأسف کارهای موقتی انجام دادند که نتیجه آن اکنون چالشهای جدی را در بخش انتخابات به وجود آورده است.”
همزمان با این، ده ها میلیون دالر دیگر صرف نهادهای ناظر انتخاباتی شده است و هزاران مشاور و ناظر خارجی نیز معاشهای دالری به دست آورده اند؛ ولی هیچ گاهی از انتخاباتها نظارت جدی و موثر صورت نگرفته است.
یوسف رشید، رییس بنیاد انتخابات آزاد وعادلانه در این مورد به تلویزیون یک گفت: “بیشتر در انتخاباتها برخورد پروژهیی صورت گرفته است و هیچ کاری برای تداوم آن و اساسات لازم کاری، انجام نشده است.”
کمیسیون مستقل انتخابات پیش بین است که هزینه انتخابات پارلمانی آینده نیز دست کم ۱۲۰ میلیون دالر خواهد شد.
اکنون کمیسیون انتخابات آستین برزده است، تا این بار بیشتر پولهای انتخابات، صرف زیرساختهای اساسی برای این روند شود.
هزینه یک میلیارد دالری در پنج انتخابات گذشته جدا از مصارفی است که حکومت افغانستان در کار تأمین امنیت هزینه کرده است و همچنان جدا از مصارفی است که نهادهای ناظر انتخاباتی و نهادهای کمک کننده صرف کارمندان خود کرده اند.
با این همه، از پول های مصرف شده در روند انتخابات هیچ گونه تفتیش و نظارتی نیز صورت نگرفته است.
بشیر احمد قاسانی
تلویزیون یک
