اختلافات حزب اسلامی و حکومت وحدت ملی چگونه حل شد؟
موافقتنامه پس از آن آمادهی امضا شده است که موارد اختلافی میان دو طرف به استثنای یک مورد به توافق انجامیده و اختلافات اصلی که میان دو طرف بر سر بعضی مفاهیم و مقولهها وجود داشت رفع گردیده است.
سرانجام پس از چند ماه گفتوگو میان هیأت حزب اسلامی گلبدین حکمتیار و اعضای شورای عالی صلح، دو طرف توافق کردند که برای صلح موافقتنامهیی را امضا کنند. قرار است فردا این موافقتنامه که دوطرف بر سر آن توافق کردهاند در حضور رسانهها میان نمایندگان حزب اسلامی و هیأتی از شورای عالی صلح و همچنان مشاور امنیت ملی به نمایندگی از دولت افغانستان به امضا برسد.
این موافقتنامه پس از آن آمادهی امضا شده است که موارد اختلافی میان دو طرف به استثنای یک مورد به توافق انجامیده و اختلافات اصلی که میان دو طرف بر سر بعضی مفاهیم و مقولهها وجود داشت رفع گردیده است.
قبل از این هیأت حزب اسلامی و اعضای شورای عالی صلح بر سر اینکه این موافقتنامه میان «کِی» ها و تا «کَی» اعتبار داشته باشد، اختلافنظر داشتند. بر اساس این اختلافنظرها حکومت وحدت ملی خواستش این بود که موافقتنامه از جانب «حکومت وحدت ملی» با «حزب اسلامی گلبدین حکمتیار» به امضا برسد. اما نمایندگان حزب اسلامی در پی آن بودند که این موافقتنامه بایستی میان «دولت جمهوری اسلامی افغانستان» و «حزب اسلامی افغانستان» به امضا برسد و اعتبار، مکلفیتها و امتیازات آن بر اساس همین مفاهیم تعیین و اجرایی گردد.
این اختلافنظرها به این دلیل برای دو طرف مسألهدار و مهم بود که مفاد این موافقتنامه بر اساس این مفاهیم تعیین و تشخیص میشد. بهعنوان مثال بر اساس این موافقتنامه دولت مکلف است که برای رهبری حزب اسلامی مکان امنِ با امکانات مادی را برای زیستن ایجاد و حمایت کند.
اگر چنانکه این موافقتنامه میان حزب اسلامی و حکومت وحدت ملی به امضا میرسید، مفاد این بند از موافقتنامه تا پایان عمر حکومت وحدت ملی قابل اجرا بود. اما اکنون که این موافقتنامه میان حزب اسلامی افغانستان و دولت جمهوری اسلامی افغانستان به امضا میرسد، حزب اسلامی میتواند پس از حکومت وحدت ملی نیز خواهان اعتبار مفاد این موافقتنامه باشد.
از جانب دیگر حزب اسلامی اکنون به دو حزب جداگانه منشعب شده است. حزب اسلامی بهرهبری حکمتیار پس از سقوط طالبان با حکومت جنگیده و نظام افغانستان و قانون اساسی کشور را نپذیرفته است. اما شاخهی دیگر این حزب که ارغندیوال رهبری آن را بر عهده دارد، سالهاست که در ترکیب دولت افغانستان مشغول به کار است و بر اساس قوانین جمهوری اسلامی افغانستان فعالیتهای سیاسی و حزبیاش را انجام داه است.
از اینرو حکومت در پی این بود که در موافقتنامه نام طرف توافق باید حزب اسلامی حکمتیار باشد و فقط اعضای حزب اسلامی شاخهی حکمتیار از مفاد این موافقتنامه مستفید شوند.
یکی از موارد اختلافی دیگر، اختلاف بر سر جدولبندی خروج نیروهای خارجی از افغانستان بود که هنوز هم این اختلاف در متن موافقتنامه باقی است و دو طرف بر سر تعیین یک تاریخ مشخص برای خروج نیروهای خارجی به توافق نرسیدهاند.
بنابراین دوطرف در حالی به این توافق دست یافته که شورای عالی صلح و حکومت افغانستان دو مورد از سه مورد اصلی اختلاف را به نفع حزب اسلامی منصرف شده و در یک مورد اختلافی دو طرف هنوز به توافق قاطع دست نیافتهاند.
افزون بر محتوای این موافقتنامه، شکلیات این توافق نیز بر اساس خواستهای حزب اسلامی در نظر گرفته شده است. در مرحلهی اول قرار است رییس هیأت حزب اسلامی و رییس هیأت گفتوگوکنندهی شورای عالی صلح و نمایندهی دولت جمهوری اسلامی افغانستان در یک محفل نسبتاً کوچک این موافقتنامه را امضا کنند. سپس رییس شورای عالی صلح و در مرحلهی آخر رییسجمهور افغانستان بهنمایندگی از دولت و گلبدین حکمتیار بهعنوان امیر حزب اسلامی در یک مراسم بزرگ و با تشریفات خاص این موافقتنامه را امضا کرده و اجرای آن آغاز شود.
