افغانستان در چهارمین دور گفتگوهای امریکا با طالبان غایب بود

سرانجام در چهارمین دور مذاکره، در یک گفت‌و‌گوی طولانی ۶ روزه میان هیأت هفت نفری نمایندگان طالبان و ۱۱ دیپلمات ایالات متحده، مذاکرات به ادعای طرف‌ها، به نتایج سازنده‌ای رسیده است. «نتایج سازنده‌ی گفت‌و‌گوها» و «آغاز مذاکرات بین الافغانی پس از توافق امریکا با طالبان» دو مورد مشخصی است که می‌شود از اعلامیه‌های دوطرف استخراج کرد.

پس از گفت‌و‌گوهای طولانی، بر اساس اعلامیه‌ها و توییت‌های طالبان، وزیر خارجه‌ی ایالات متحده و زلمی خلیلزاد نماینده‌ی ویژه‌ی دولت امریکا در گفت‌و‌گوهای صلح افغانستان، دور چهارم مذاکرات میان دو طرف در شهر دوحه، به توافقاتی منتج شده است. از آغاز گفت‌و‌گوهای صلح تا کنون، جریان مذاکرات میان طالبان و دیپلمات‌های ایالات متحده با فراز و نشیب‌های متعددی همراه بود.

در جریان گفت‌و‌گوها، طرف‌ها گاه گزارش‌های خوشبینانه‌ای از روند سازنده‌ی مذاکرات بیرون می‌دادند و گاه همدیگر را به دوام جنگ تهدید کرده و یک‌دیگر را به نقض اصول مذاکرات متهم می‌کردند. سرانجام در چهارمین دور مذاکره، در یک گفت‌و‌گوی طولانی ۶ روزه میان هیأت هفت نفری نمایندگان طالبان و ۱۱ دیپلمات ایالات متحده، مذاکرات به ادعای طرف‌ها، به نتایج سازنده‌ای رسیده است. «نتایج سازنده‌ی گفت‌و‌گوها» و «آغاز مذاکرات بین الافغانی پس از توافق امریکا با طالبان» دو مورد مشخصی است که می‌شود از اعلامیه‌های دوطرف استخراج کرد. با وصف ادبیات خوشبینانه‌ی اظهارات دوطرف در مورد نتایج گفت‌و‌گوها اما اعلامیه‌ی طالبان و توییت‌های مایک پومپئو و زلمی خلیلزاد، ناقص است و اطلاعات خاص و دقیقی از موارد مورد توافق در نتیجه‌ی شش روز مذاکرات گزارش نداده است.

پایان چهارمین دور مذاکرات میان دیپلمات‌های ایالات متحده و نمایندگان طالبان در قطر، بازتاب وسیعی در رسانه‌های جهان یافت. با وصف بازتاب گسترده‌ی چهارمین دور گفت‌و‌گوها در رسانه‌ها، آن‌چه که گزارش‌های رسانه‌ای از آن تهی بود، اطلاعات مشخص و مؤثق از موارد مورد توافق دوطرف در مذاکرات بود. رسانه‌ها از هرچیزی گفتند اما از هیچ توافق قاطعی گزارش ندادند. برخی رسانه‌ها، به صورت مشخص مواردی از توافقات را به نقل از منابع موثق گزارش دادند اما در اعلامیه‌های دوطرف، تأیید نشدند.

کلی بودن اعلامیه‌های دو طرف و گزارش‌هایی که در رسانه‌ها از پایان و نتایج دور چهارم مذاکرات منتشر شد، به ابهام و بدبینی بزرگی در افغانستان نسبت به مذاکرات صلح دامن زده است. اکنون، با توجه به این بدبینی و ابهام، یک پرسش بزرگ میان مردم و مجامع و جریان‌های سیاسی و مدنی افغانستان خلق شده است و آن این که دستاوردها، فرصت‌ها و ارزش‌های ۱۷ سال اخیر افغانستان در کجای گفت‌و‌گوهای صلح قرار دارد و بر سر این دستاوردها و ارزش‌ها چه خواهد آمد؟

با توجه به اطلاعات و قراین برآمده از چهارمین دور گفت‌و‌گوها، چنین به نظر می‌رسد که گفت‌و‌گوها به دو مرحله تقسیم شده است. پس از مرحله‌ی اول و عقد توافقات میان ایالات متحده، پاکستان و طالبان، نوبت به مذاکرات بین الافغانی می‌رسد. تک‌ روی ایالات متحده در دور اول مذاکرات، نشان‌دهنده‌ی عدم توجه و احترام این کشور به قربانیانی است که مردم افغانستان در جنگ هفده ساله با طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی در کشورشان متحمل شده است. برای مردم افغانستان پذیرش شامل بودن پاکستان در گفت‌و‌گوها و غیبت آن‌ها در این مذاکرات، دشوار است. به نظر می‌رسد که طالبان با امتناع‌شان از گفت‌و‌گو با دولت افغانستان به عنوان دولت و نظام مشروع و مورد قبول احاد ملت، از این واقعیت برجسته چشم پوشیده‌اند که در نهایت، این مردم افغانستان است که با آن ها مواجه خواهند شد. افغان‌ها، به جد می‌خواهند  که در گفت‌و‌گوها سهیم باشند و با توجه به ابهام‌های وسیع و سراسیمگی ابهام‌زا در گفت‌و‌گوها میان طالبان، پاکستان و ایالات متحده، این امکان محتمل است که دولت و مردم افغانستان، نتیجه‌ی گفت‌و‌گوها را نپذیرفته و آمدن صلح و ثبات به بن‌بست بخورد. کشوری که ده‌ها هزار قربانی در میدان‌های جنگ با تروریزم، شورش و دهشت‌افکنی متحمل شده است، باید در پشت میز گفت‌و‌گوها نیز سهم و صلاحیت داشته باشد.