اصلاحات انتخاباتی، یک گام به پیش

دیروز در جلسه‌‌ی کابینه روی تعدیل قانون انتخابات توافق شد. حکومت، ‌نماینده‌گان احزاب سیاسی و ستاد انتخاباتی نامزدان انتخابات ریاست جمهوری روی نکات عمده‌‌ی سند تعدیل شده‎ی قانون انتخابات به توافق رسیدند. این سند بر مبنای فرمان تقنینی ریاست جمهوری نافذ شد و پس از آن خبر برکناری کمیشنران کمیسیون‌های انتخاباتی به اطلاع عموم رسید.

انتخابات پارلمانی و نحوه‌ی برگزاری آن نشان داد که کمیشنران برکنار شده‌ی کمیسیون‌های انتخاباتی نتوانستند وظایف‌شان را به درستی انجام دهند. برخی از نهادهای ناظر بر انتخابات و شماری از نامزدان انتخابات پارلمانی، اتهام‌های سنگینی بر کمیشنران کمیسیون مستقل انتخابات وارد کردند. ضعف مدیریتی در روز رأی‌دهی و مرحله‌ی شمارش چنان مشهود بود که کمیشنران کمیسیون مستقل انتخابات ناگزیر شدند از شهروندان افغانستان و مجموع رأی‌دهنده‌گان پوزش بخواهند. روشن بود که عذرخواهی نمی‌تواند نظام انتخاباتی افغانستان را اصلاح کند.

بسیار ضروری بود که اصلاحات لازم هم در قانون انتخابات و هم در کمیسیون‌های انتخاباتی می‌آمد. ما بارها گفته بودیم که نباید مبنای اصلاحات انتخاباتی ذوق و سلیقه‌ی یک جناح سیاسی باشد. هم در تعدیل اسناد قانونی مربوط به انتخابات و هم در اصلاح کمیسیون‌های انتخاباتی به اجماع سیاسی نیاز بود. ضروری بود که نظرات احزاب سیاسی و ستادهای انتخاباتی نامزدان انتخابات ریاست جمهوری حتماً در متن تعدیل شده‌ی سند قانونی انتخابات کشور لحاظ می‌شد.

در انتخابات ریاست جمهوری پیش رو محمداشرف غنی رییس کنونی دولت نامزد است. نامزد بودن ایشان سبب شده است که نامزدان دیگر انتخابات ریاست جمهوری، با سوء ظن به اقدامات ایشان نگاه کنند. حتا عزل و نصب‌‌های اخیر در سازمان‌های دولتی، به نظر شماری از ستادهای انتخاباتی، انگیزه‌ی جناحی و انتخاباتی دارد. در چنین شرایطی نیاز است که اعتماد نامزدان و ستادهای انتخاباتی دیگر جلب شود. بدون وجود حداقلی از اعتماد سیاسی برگزاری آماده‌گی برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ممکن نیست.

اگر نامزد انتخابات ریاست جمهوری در مورد آماده‌گی‌های حکومت و کمیسیون‌ مستقل انتخابات برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ابراز شک کنند یا اقدامات حکومت را ناکافی و جهت‌دار بخوانند، مشکل کلانی ایجاد خواهد شد. ضرور است که ارگ در مسایل مرتبط به انتخابات همیشه با احزاب سیاسی و ستادهای انتخاباتی نامزدان انتخابات ریاست جمهوری مشورت کند و نظر مشورتی آنان را در هر امری لحاظ کند تا همه با حداقلی از اعتماد در اصلاحات انتخاباتی همکاری کنند.

چیزی دیگری که خیلی مهم است، ‌گزینش کمیشنران جدید است. همه‌ی احزاب و نهادهای مدنی که حالا صلاحیت بیش‌تری در گزینش کمیشنران کمیسیون مستقل انتخابات کسب کرده‌اند باید با فکر و دقت بیش‌تر آدم‌های مورد نظر خود را معرفی کنند. در دوره‌ی قبلی ریاست جمهوری فهرست کمیشنران پیشنهادی ریاست اجرایی را رد کرد و بعد ریاست اجرایی کمیشنران پیشنهادی را که ریاست جمهوری معرفی کرده بود، نپذیرفت. به همین دلیل کسانی به کرسی کمیشنری کمیسیون مستقل انتخابات تکیه زدند که کفایت لازم را نداشتند.

معذرت‌خواهی کمیشنران قبلی کمیسیون مستقل انتخابات و بدون مرخصی بدون تشریفات آنان نشان می‌دهد که ناکامی در برگزاری یک انتخابات شفاف در قدم اول برای کمیشنران کمیسیون مستقل انتخابات هزینه دارد. کسانی که بعدا به عنوان کمیشنر می‌آیند باید از سرنوشت رییس دارالانشای قبلی کمیسیون مستقل انتخابات و کمیشنرانی که انتخابات پارلمانی را مدیریت کردند، پند بگیرند. آنان اگر انتخابات ریاست جمهوری را به صورت شفاف مدیریت کنند، بدل به قهرمانان دموکراسی افغانستان می‌شوند، اگر آنان نتوانند بی‌طرفی سیاسی‌شان را حفظ کنند و در امر برگزاری یک انتخابات شفاف موفق شوند، خودشان در قدم اول هزینه‌ی آن را می‎پردازند و در جامعه منفور می‌شوند. از آن‌جایی که مسوولیت گزینش کمیشنرانی که بعداً می‌آید به دوش همه است، بی‌نظمی در انتخابات ریاست جمهوری، یک ناکامی جمعی نیز خواهد بود.

بنا بر این به رییس‌جمهور، نامزدان انتخابات ریاست جمهوری، احزاب سیاسی و نهادهای ناظر بر انتخابات ضروری است که با دقت تمام در گزینش کمیشنران عمل کنند. دموکراسی افغانستان دشمنان زیادی دارد و صرف یک انتخابات شفاف و مورد قبول همه می‌تواند آن را در برابر دشمنانش پیروز بگرداند.

منبع: هشت صبح