نقش زنان و جوانان در انتخابات

انتخابات مهم‌ترین مولفه‌ی نظام دموکراتیک است نگرش دموکراتیک به انتخاب زعیم سیاسی بیان‌گر این است که همه افراد جامعه بدون در نظرداشت جنسیت و موقف اجتماعی، حق مساوی تصمیم‌گیری را در امور سیاسی – اجتماعی دارند.

افغانستان کشوری که بیشترین جمعیت آن را جوانان اعم از مردان و زنان جوان تشکیل می‌دهد؛ بنابراین زنان و جوانان نقش برازنده‌ی را می‌تواند در انتخابات پیش‌رو بازی کنند. زنان نیم پیکر از اجتماع را تشکیل می‌دهند. برعلاوه این‌که زنان در سازمان‌دهی زندگی خانواده نقش بارز دارند در اجتماع نیز از نقش تاثیرگذاری برخوردارند.

در جامعه‌های که به تازگی نظام دموکراسی حاکم شده و در حالت گذار قرار دارند، مانع‌های  اجتماعی و فرهنگی فرا راه حضور اجتماعی و فعالیت‌ زنان وجود دارد.

انتخابات فرصتی خوبی است که همه‌ای قشرهای جامعه بتوانند آرمان‌ها و خواست‌های حقوقی و سیاسی خویش را از این طریق تبارز دهند. و حمایت شان را از طریق رای و سهم‌گیری فعال و با تشخیص ضرورت و نیازهای شان به جهت سیاسی تمرکز دهند که این خود منتج به تغییر وضعیت و بهبودی شرایط می‌شود.

نظام کشور ما در طول نزدیک به دو دهه بر مبنای دموکراسی عیار شده است. و چند دور است که انتخابات برای گزینش نمایندگان مردم در پارلمان و ریاست جمهوری برگزار شده است.

در همه‌ی انتخابات حضور زنان و جوانان چشم‌گیر بوده است، اما به تناسب شرکت گسترده‌ی شان در انتخابات، به‌خاطر عدم آگاهی و سطح پایین بودن سواد شان آراء تعیین کننده شان به گونه‌های مختلف مورد سوء استفاده قرار گرفته است و به شخصی که نمیخواسته اند رأی بدهند جهت دهی شده اند.

حال آن‌که زنان به عنوان شرکت کننده در روند انتخابات، در صورتی‌که سطح آگاهی شان بالا باشند فعالان مدنی ، مدافع حقوق زنان برنامه‌های آگاهی دهی را برای بلند بردن شعور سیاسی زنان انجام دهند، زنان می‌توانند رای و سهم‌گیری خویش را در انتخابات، به صورت آگاهانه اعمال کنند. این امر می‌تواند نقش زنان را از حالت بی تاثیر بودن در جهت بهبود وضعیت و شرایط زندگی شان تغییر دهد.

مشارکت و سهم‌گیری زنان نسبت به مردان در رای‌دهی کم‌تر است. چون زنان به‌خاطر هنجارهای فرهنگی و اجتماعی جامعه‌ی افغانستان، بیشتر در خانه، مصروف امور منزل هستند. و به‌خاطر محدودیت‌های ناشی از ساختار نابرابر جنسیتی در جامعه‌ی افغانستان، به زنان اجازه داده نمی‌شود که برای آموزش و کار به بیرون از خانه بروند. این امر باعث شده که زنان بیش‌تر در امور خانه و پرورش فرزندان مصروف باشند. و در مقایسه با مردان، در حاشیه قرار گیرند. از این‌رو شرکت شان در رای دهی به گونه‌ی چشم‌گیر در شهرها و جاهایی که محدودیت‌های فرهنگی و حساسیت‌های سنتی کم باشد، بیش‌تر می‌باشد.

مردان به‌خاطر مسایل سیاسی در روز برگزاری انتخابات زنان را بیش‌تر تشویق می‌کنند که به پای صندوق‌های رای‌دهی بروند اما به‌خاطر عواملی چون پایین بودن سطح سواد زنان و ذهنیت تبعیت از مردان، رای زنان بدون خواست آگاهانه شان تحت تاثیر خواست مردان خانواده به صندوق‌های انتخاباتی  ریخته می‌شود و در جاهای‌که به نحوی حساسیت‌های سنتی در قبال زنان وجود دارد، مردان با استفاده از کارت‌های رای‌دهی زنان شان، رای زنان را به صورت نیابتی به صندوق‌های انتخاباتی می‌ریزند.

به همین دلیل است در مبارزات انتخاباتی نامزدان و تیم‌های انتخاباتی سخن و برنامه‌ای در خصوص مسایل زنان را در محور برنامه‌های انتخاباتی شان تا کنون جدی نگرفته اند. به این ترتیب رای و نقش زنان در انتخابات منتج به تغییر وضعیت و موقف سیاسی زنان در جامعه نشده است.

ملکه همدرد/ رشد