فساد در گمرک هرات، مهار یا فرار

نفس قضیه‌ی صدا بلند کردن بر علیه نا ملایمات اداری و حرکت به سوی مهار پدیده‌ی بدنام فساد اداری توسط هر مسئول حکومتی که صورت بگیرد درخور ستایش و قابل حمایت است، هرات به عنوان یکی از بنادر مهم تجارتی کشور عواید قابل ملاحظه‌ی برای خزانه ملی دارد، بندر اسلام قلعه به عنوان گذرگاه مرزی میان افغانستان و ایران از دیر زمان تا کنون با تصویر مخرب فساد اداری نظام‌مند و مافیایی در اذهان نقش بسته است.

سید وحید قتالی والی این ولایت طی مدت چند ماه که مقرر گردیده است، بعد از فروکش نمودن غایله‌ی کرونا اکنون به مهار عواید مرزی اقدام نموده است، هرچند که ایشان شب هنگام نیز با حضور فیزیکی اش در گمرکات و توقیف تعدادی از موترهای بار که گمرک نپرداخته بودند و تعدادی دیگر که اضافه بار و تعویض بار داشته اند با جدیت برخورد نموده و عاملین آن را به سارانوالی معرفی نموده است؛ اما نگرانی‌ها از این است که آیا وی می‌تواند به این مورد مداومت نموده فرایند نظارت جدی حسابدهی در این ولایت را به وجود بیاورد، والی قبلی هرات نیز در یکهفته اقدام اش بر علیه فساد موفق شده بود سطح عواید این مرز را تا هفتاد فیصد افزایش بدهد، اما این مهم فقط در یک هفته دوام آورد و بنا به دلایل نا معلوم تداوم آن فروکش نمود، آقای قتالی در اظهارات اش از موجودیت شبکه یک هزار نفری مافیایی در این گمرک سخن گفت که هر کدام آن وابسته به چهره‌ها و مقاماتی اند که تعدادی از آنان در کابل می‌باشند.

با این حال مبارزه با این شبکه نیازمند انرژی مضاعف و ایجاد نظارت مداوم سلسله مراتبی می‌باشد، نگرانی‌ها در این مورد است که با وجود چند لایه‌ی بودن حلقه مافیایی چگونه و با چه راهکار دست آنان را از عایدات گمرک کوتاه خواهد ساخت و سیستم اداری دیجیتالی را جهت حسابدهی شفاف عواید با کدام پشتوانه راه اندازی خواهد کرد.

با این حال به نظر می‌رسد که اگر حمایت حکومت مرکزی در امر مبارزه با فساد قاطع و جدی باشد، والی هرات موفق به مهار آن خواهد شد، هرچند چندی قبل رییس جمهور غنی از روندی یاد آوری کرد که نگرانی شان از ناحیه مهار عواید مرزی را برجسته می‌ساخت، آقای غنی گفت که منبعد کنترل و نظارت جدی بر گمرگات و مرزهای تجارتی اتخاذ می‌گردد که شفافیت و حسابدهی از عواید آن وجود داشته باشد، ایشان میزان درآمد مرزها را قناعت بخش توصیف نموده افزود که با طرح محو فساد از عواید مرزی ما می‌توانیم که گام‌های مهمی به سوی پس انداز برداریم؛ لذا اگر والی هرات حمایت رییس جمهور را با خود داشته باشد، اقدام اش نتیجه بخش خواهد بود.

اکثر مقامات حکومت محلی وقتیکه نتوانستند در برابر مافیا پیروز شوند، به اجبار از وظیفه سبکدوش شدند، اکنون ایشان در آزمون دشواری قرار گرفته است که بین مهار فساد و فرار از تقابل کدام یکی رقم می‌خورد، انتظار می‌رود که حکومت مرکزی با عزم قاطع از موضع مبارزه علیه فساد حمایت نموده و به مامورین اش جرات و استحکام بخشد تا پدیده‌ی بدنام فساد رو به اضمحلال رود، در جامعه‌ی که بدبینی، حس غالب آن را تشکیل می‌دهد انتظار می‌رود که فعالان عرصه رسانه و مدنیت نیز در هم صدایی با مامورین حکومت از موضع فساد زدایی آنان حمایت نموده و تهداب گزار روش‌های جامعه پسند برعلیه جور و جفای فساد اداری باشند.