کار کمتر فشار بیشتر؛ کارگران هفتهای فقط دو روز درآمد دارند
برنامه جهانی غذا میگوید کارگران غیرماهر در افغانستان در هفته نخست سپتامبر بهگونه میانگین روزانه ۳۰۲ افغانی درآمد داشتهاند، اما بهطور میانگین تنها دو روز در هفته کار پیدا کردهاند. این نهاد هشدار داده است که کاهش فرصتهای کاری و افزایش بهای مواد غذایی، قدرت خرید خانوادههای وابسته به کار روزمزدی را کاهش داده است.
به گزارش خبرگزاری رشد؛ برنامه جهانی غذا در تازهترین گزارش هفتهگی بازار خود اعلام کرده است که دسترسی به کار روزمزدی در افغانستان در هفته نخست سپتامبر، در مقایسه با یک سال پیش ۱۳ درصد و در مقایسه با میانگین سهساله ۱۷ درصد کاهش یافته است.
بر بنیاد این گزارش، کارگران غیرماهر بهگونه میانگین روزانه ۳۰۲ افغانی درآمد داشتهاند، اما تنها دو روز در هفته توانستهاند کار پیدا کنند. میانگین دستمزد این کارگران نیز سه درصد کمتر از یک سال پیش بوده است.
برنامه جهانی غذا میگوید محدودبودن فرصتهای کاری در کنار بهای بلند مواد غذایی، توان خرید خانوادههایی را که به کار روزمزدی وابستهاند، کاهش داده است.
قدرت خرید اسمی دستمزد روزانه کارگران نیز نسبت به هفته پیش ۱.۵ درصد کاهش یافته است. بر اساس گزارش، یک روز دستمزد یک کارگر روزمزد برای خرید ۱۰.۲ کیلوگرام آرد گندم ارزانقیمت کافی بوده که نسبت به یک سال پیش ۱۴ درصد و در مقایسه با میانگین سهساله ۱۰ درصد کاهش نشان میدهد.
در همین حال، بهای شماری از مواد غذایی اساسی نسبت به یک سال پیش افزایش یافته است. بهای کچالو ۴۳ درصد، برنج ارزانقیمت شولهای ۳۵ درصد، برنج پلوی ۲۲ درصد، روغن خوراکی ۱۴ درصد، گندم ۱۳ درصد، آرد گندم ارزانقیمت ۱۲ درصد و شکر ۱۱ درصد افزایش یافته است.
برنامه جهانی غذا وضعیت عمومی بازار در هفته نخست سپتامبر را نسبتاً باثبات توصیف کرده، اما گفته است که بهای بلند مواد غذایی اساسی و نهادههای زراعتی همچنان بر قدرت خرید خانوادهها و هزینههای تولید فشار وارد میکند.
بهای سوخت نیز بالا باقی مانده است. میانگین قیمت دیزل به ۷۹.۷ افغانی در هر لیتر رسیده که ۱۴ درصد بیشتر از یک سال پیش و ۱۸ درصد بالاتر از میانگین سهساله است.
در بخش زراعت نیز بهای کود کیمیاوی افزایش یافته است؛ قیمت کود یوریا نسبت به یک سال پیش ۲۸ درصد و کود دیایپی ۱۳ درصد بیشتر شده است.
در مقابل، ارزش افغانی اندکی تقویت شده و نرخ آن در برابر دالر امریکا به ۶۴.۵ افغانی رسیده است. بر اساس گزارش برنامه جهانی غذا، ارزش افغانی نسبت به یک سال پیش پنج درصد افزایش یافته و این امر به مهار بخشی از هزینه کالاهای وارداتی کمک کرده است.
این نهاد هزینه سبد غذایی را در هفته نخست سپتامبر ۶ هزار و ۵۵ افغانی اعلام کرده است؛ رقمی که ۴.۴ درصد بیشتر از کمک نقدی پنج هزار و ۸۰۰ افغانی تعیینشده در اکتبر ۲۰۲۵ است. با این حال، برنامه جهانی غذا گفته است که این افزایش هنوز به سطحی نرسیده که بازنگری در میزان کمک نقدی را ضروری سازد.
اقتصاد افغانستان در سالهای اخیر با محدودبودن فرصتهای کاری، وابستگی شمار زیادی از خانوادهها به درآمد روزمزدی و نوسان قیمت مواد غذایی و سوخت روبهرو بوده است. تغییرات در دستمزد، قیمت مواد غذایی و هزینه نهادههای زراعتی از شاخصهای مهم برای سنجش وضعیت معیشتی خانوادههای آسیبپذیر به شمار میرود.
کاهش فرصت کار همزمان با افزایش بهای مواد غذایی، فشار مضاعفی بر خانوادههایی وارد میکند که درآمد ثابت ندارند. حتی در شرایطی که ارزش افغانی تقویت شده، افزایش هزینه مواد غذایی، سوخت و نهادههای زراعتی نشان میدهد که بهبود نرخ ارز بهتنهایی برای کاهش فشار معیشتی کافی نبوده است.
کاهش توان خرید یک روز دستمزد در مقایسه با سال گذشته نیز نشان میدهد که رشد هزینههای زندگی از درآمد بخشی از کارگران روزمزد پیشی گرفته است؛ روندی که میتواند آسیبپذیری خانوادههای وابسته به درآمدهای روزانه را بیشتر کند.
