به گزارش خبرگزاری رشد؛منابع معتبر در معاونت اقتصادی ریاست‌الوزرا می‌گویند که ملا عبدالغنی برادر در ملاقات دیگری را با حسن مرتضوی، معاون سفیر ایران، ۲۰ کارتن انار قندهار به او هدیه داده است.
این گزارش‌ها حاکی است که ملابرادر قراردادهای مهم اقتصادی را به عربستان سعودی و امارات واگذار می‌کند و سهم سفارت ایران از رابطه دو کشور، تنها ۲۰ کارتن انار است.
این روایت‌ها تفاوت عمق روابط ط/البان با عربستان و امارات از یک سو و ایران از سوی دیگر را نشان می‌دهد. قرارداد نفتی یک توافق راهبردی ۲۵ساله با سرمایه‌گذاری اولیهٔ ۲۰۰ میلیون دالر است که هفت بلوک نفت و گاز را در حوزه‌ای به مساحت حدود ۲۲ هزار کیلومتر مربع میان هرات و بادغیس پوشش می‌دهد. در مقابل، انار حتی اگر هدیه باشد، تنها یک کالای مصرفی و نمادین است. ارزش این دو قابل مقایسه نیست: با یکی زیرساخت اقتصادی ساخته می‌شود و دیگری تنها یک پیام دیپلماتیک کوتاه است.
روابط تهران و ط/البان در ماه‌های اخیر با تنش‌های جدی روبه‌رو شده است. ط/البان شماری از مراکز مذهبی، فرهنگی به ایران را در کابل بسته‌اند.
در بُعد اقتصادی، روابط دو طرف عمدتاً به ترانزیت و تجارت حداقلی محدود شده است. ط/البان چابهار را گزینهٔ نخست ترانزیت دریایی خود اعلام کرده است، اما تنش‌های منطقه‌ای و پیامدهای تنش میان ایران و آمریکا موجب اختلال شدید در این مسیر شده است. اتاق تجارت افغانستان اعلام کرده که کالاهای تجاری و ترانزیتی این کشور در بندر چابهار گیر کرده و سقف سالانهٔ این تجارت که به بیش از سه میلیارد دالر می‌رسید، به‌شدت کاهش یافته است.
در بُعد امنیتی، ترکیه و قطر میانجی‌گری میان ط/البان و پاکستان را از سر گرفته‌اند. ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، پس از دیدار با مقام‌های ارشد ط/البان در کابل و قندهار، به اسلام‌آباد رفت و با عاصم منیر، فرماندهٔ ارتش پاکستان، و شهباز شریف، نخست‌وزیر این کشور، دیدار کرد. با این حال، کارشناسان امنیتی تأکید دارند که تاکنون هیچ تعهد کتبی یا پیمان دفاعی مشخصی میان ط/البان و پاکستان به امضا نرسیده است. آنچه در این میان اهمیت دارد، نقش فعال ترکیه به عنوان میانجی و شریک امنیتی منطقه است، در حالی که ایران در حاشیهٔ این ترتیبات قرار گرفته است.
در همین حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد که قرار است پروژه‌های بزرگ جاده‌ای، از جمله ساخت تونل دوم سالنگ، به شرکت‌های اماراتی واگذار شود. شرکت «اچ‌اچ‌ام گلوبال اینداستری گروپ» از امارات متحده عربی علاقه‌مندی خود را برای سرمایه‌گذاری در ساخت تونل دوم سالنگ و ایجاد کارخانه‌های تولید دارو در افغانستان اعلام کرده است. این موضوع در نشست کمیته بین‌الوزارتی سرمایه‌گذاری به ریاست معاونیت اقتصادی ریاست‌الوزرا بررسی شده و پیشنهاد شرکت اماراتی مورد استقبال قرار گرفته است. از این شرکت خواسته شده تا طرح‌های خود را برای ارزیابی به کمیته بین‌الوزارتی سرمایه‌گذاری ارائه کند. تونل سالنگ از مسیرهای حیاتی ترانزیتی افغانستان به شمار می‌رود و شمال و جنوب کشور را به هم وصل می‌کند.
علاوه بر این، امارات متحده عربی توافق جدیدی با
ط/البان امضا کرده که در مرحلهٔ سوم آن، ایجاد مناطق ویژهٔ اقتصادی و بهبود شبکهٔ جاده‌ها و خطوط آهن در داخل افغانستان پیش‌بینی شده است. شرکت «دی‌پی ورلد» امارات نیز قراردادی برای توسعه و بهره‌برداری از گذرگاه‌های مرزی تورخم و حیرتان با طالبان امضا کرده است.
بدین ترتیب، در حالی که امارات قراردادهای بزرگ زیرساختی از جمله تونل دوم سالنگ، شبکهٔ جاده‌ها و خطوط آهن را در اختیار می‌گیرد، سهم سفارت ایران از رابطه با ط/البان به ۲۰ کارتن انار محدود شده است. این تفاوت آشکار، عمق شکاف راهبردی میان ایران و رقبای منطقه‌ای را در قبال ط/البان نشان می‌دهد.
بنابراین، هدیهٔ ۲۰ کارتن انار تنها ادای احترامی سطحی است، نه سند اتحاد راهبردی. روابط ط/البان با ایران بر پایهٔ نیاز متقابل شکل گرفته است. ط/البان نیز به ترانزیت و دسترسی به بنادر ایران نیاز دارند؛ اما این رابطه یک رقابت قابل مدیریت است، نه یک اتحاد راهبردی.
