مصرف بودجهی انکشافی روی کاهش فقر تاثیر نداشته است
سید اکرام افضلی، رییس اجرایوی دیدبان شفافیت افغانستان میگوید که به دلیل فساد، اشتراک نکردن مردم و نفوذ سیاسی در پروسهی بودجه، مصرف بلند بودجهی انکشافی در کاهش فقر و رشد اقتصادی تأثیری نداشته است.
آقای افضلی امروز یکشنبه (دوم جدی) در یک نشست خبری گفت که با بیرون شدن نیروهای خارجی و احتمال کاهش کمکهای انکشافی و نظامی، اصلاحات اساسی برای موثریت در بودجهی ملی افغانستان ضروری است.
در همین حال، دیدبان شفافیت افغانستان امروز گزارش تحقیقیاش در مورد مسودهی بودجهی سال مالی ۱۳۹۸ را به نشر رساند و در این گزارش گفته شده است که مصرف بودجهی انکشافی سال مالی ۱۳۹۷ افزایش یافته و جمعآوری عواید در دوران حکومت وحدت ملی نیز تقریبا دو برابر شده است.
در این گزارش گفته شده است که یکی از دلایل افزایش در مصرف بودجهی انکشافی ۱۳۹۷، کاهش ۱۳ درصدی بودجه نسبت به سال مالی ۱۳۹۶ بوده است.
در گزارش گفته شده است: «بودجهی انکشافی سال ۱۳۹۶ مجموعا ۱۵۲ میلیارد افغانی و بودجهی انکشافی سال ۱۳۹۷ مجموعا ۱۳۲ میلیارد بوده است. از بودجه انکشافی ۱۳۹۶، ۶۷ درصد آن که در مجموع ۱۰۱ میلیارد افغانی میشود مصرف شده و در سال ۱۳۹۷ از مجموع ۱۳۲ میلیارد، ۱۲۴ میلیارد (۹۱ درصد) مصرف شده است.»
همچنان گفته شده است که جمعآوری عواید در دوران حکومت وحدت ملی دو برابر شده است.
دیدبان شفافیت افغانستان گفته است که مجموع عواید سال مالی ۱۳۹۳ به ۹۹ میلیارد افغانی میرسید در حالی که پیشبینی میشود عواید سال جاری به ۱۸۸ میلیارد افغانی برسد که این رقم نشاندهندهی افزایش ۸۹ درصدی عواید است.
بر اساس این گزارش، وضع مالیات جدید مانند مالیات بر ارزش افزوده، افزایش مالیات نفت، معافیتهای جریمههای مالیاتی، فیس مکالمات تلفنی و کاهش ارزش پول افغانی دلایل اساسی افزایش عواید گفته شده است.
در بخشی از این گزارش گفته شده است که با وجود بهبود در مصرف بودجه و افزایش عواید هنوز هم مشکلات اساسی در بودجهی ملی وجود دارد. اعتبار ضعیف بودجه، مشارکت بیثمر مردم و استفادهی سیاسی از بودجه از مشکلات اصلی در بودجهی ملی گفته شده است.
در گزارش آمده است: «بزرگترین مشکل بودجهی ملی مشارکت ضعیف و بیثمر مردم در تهیهی این سند ملی است. روشهای
غیررسمی مانند اعمال نفوذ ولسی جرگه و مشرانو جرگه، گروههای با نفوذ سیاسی و رهبری سیاسی حکومت روشهای رسمی و مردمی انتخاب پروژهها را بهصورت کامل به حاشیه رانده است.»
از سویی هم، علیدوست شهاب، عضو گروه دادخواهی بودجهی ملی در این نشست خبری گفت: «افزودن بودجههای انکشافی بدون مطالعهی دقیق اقتصادی و فقط با درنظرداشت درخواستهای سیاسی، به کاهش فقر و رشد اقتصادی کمک نمیکند.»
