نامه سرگشاده “کمپین زبان مادری” به مدیران بی بی سی

مدیران محترم بی‌بی‌سی فارسی

تغییر نام صفحۀ «بی‌بی‌سی افغانستان» در فیسبوک به «بی‌بی‌سی دری» واکنشهای منفی زیادی را از سوی شهروندان وطن فارسی در پی داشته است. فارسی‌زبانان این اقدام را مساوی با جداسازی گویش‌های مختلف زبان فارسی از هم و در نهایت تضعیف زبان فخیم فارسی می‌دانند.

تعدادی از فرهنگیان و نویسندگان افغانستانی طی این نامه مطالبی را دربارۀ این ماجرا برایتان یادآوری می‌کنند:

۱. «فارسی» و «دری» نه دو زبان، بلکه دو نام است برای زبانی واحد. بسیاری از شاعران و نویسندگان حوزۀ جغرافیایی ایران کنونی این زبان را «دری» خوانده‌اند و برعکس بسیاری از آنان در حوزۀ جغرافیایی افغانستان کنونی آن را «فارسی» نامیده‌اند. شواهد از این قبیل بسیار است. تفکیک اهالی یک زبان به «فارسی‌زبان» و «دری‌زبان»، هم به داد و ستد میان همزبانان صدمه خواهد زد و هم جمعیت صد میلیونی زبان فارسی را دوپاره خواهد کرد، به گونه‌ای که این سرزمین زبانی وسیع، به جزیره‌هایی مجزا و بی‌خبر از هم بدل خواهد شد.

۲. این زبان در نزد بسیاری از مردم افغانستان نیز «فارسی» خوانده می‌شده و خوانده می‌شود. همین اکنون بسیاری از اهل نظر در این کشور آن را فارسی می‌نامند و در شماری از متون علمی و ادبی این کشور نیز همین نام رایج بوده و هست. حتی در رسمیات این کشور نیز تا نیم قرن پیش، این زبان «فارسی» نامیده می‌شد. حقیقت این است که محروم ساختن مردم افغانستان از نام «فارسی» و تأکید بر نام «دری» به جای آن، نه تصمیم و خواست خود فارسی‌زبانان، بلکه خواستۀ حاکمیت‌های غالباً فارسی‌ستیز برای منزوی ساختن اهالی این زبان بوده است. به همین دلیل مقاومت‌ها و چالش‌هایی در این مورد در داخل افغانستان پدید آمده است. این اقدام بی بی سی به این چالش‌ها که رنگی سیاسی نیز یافته است، دامن خواهد زد و بر کدورت‌ها خواهد افزود.

۳. ما فارسی‌زبانان افغانستان خود را در میراث علمی و ادبی این زبان سهیم می‌دانیم. گرفتن نام «فارسی» از ما، لاجرم ما را از این مفاخر هم بی‌بهره وانمود می‌سازد. شماری از اهالی این زبان پرکاربرد، گویشوران زبانی کم‌جمعیت به شمار خواهند رفت که هیچ سهمی از این نام باشکوه ندارند. از این روی ما نویسندگان این نامه، این اقدام را ستمی بر فارسی‌زبانان افغانستان می‌شماریم.

۴. جدا ساختن و جدا نمایاندن «فارسی» و «دری» در صفحات بی‌بی‌سی، به مرور زمان مخاطبان ایرانی را با این تصور که آن «دری» زبانی دیگر است، از مراجعه به آن منصرف خواهد کرد و برعکس مخاطبان افغانستانی‌ای را که نسبت به این همزبانی وقوف ندارند، از مراجعه به صفحات فارسی. این روند به داد و ستد اطلاعات و آگاهی‌بخشی که هدف یک رسانه است، آسیب خواهد زد.

با توجه به آنچه گفته شد، امید است مدیران ارشد بی‌بی‌سی بر اساس اصل مخاطب‌مداری، به این موضوع خاتمه دهند.

امضا کنندگان:

محمدکاظم کاظمی(شاعر و نویسنده)

سرو رسا رفیع زاده(دکترای ادبیات فارسی و استاد دانشگاه)

دکتر حفیظ شریعتی سحر(دکترای زبان و ادبیات فارسی و استاد دانشگاه)

سیدشاه حسین موحد بلخی(شاعر و نویسنده)

دکتر شوکت علی محمدی شاری(نویسنده)

غلامرضا ابراهیمی(شاعر و روزنامه نگار)

سیدحکیم بینش(شاعر و خبرنگار)

علی مدد رضوانی(شاعر)

باران سجادی(شاعر)

محمدحسین امینی مهرجو(خبرنگار)

بتول سید حیدری(استاد دانشگاه)

هادی هزاره(شاعر)

سیدجمال الدین سجادی(عکاس و خبرنگار)

رحیمه فرهمند(خبرنگار)

محمد فاضل(خبرنگار و عکاس)

عزیزالله محسنی(روزنامه نگار)

سعادت موسوی(نویسنده)

فائزه حمزه ای(خبرنگار)

زینب بیات(شاعر و خبرنگار)

رضا حیدری شاه بیدک(عکاس)

محمدناصر رضایی(استاد دانشگاه)

محمدزمان حسینی(روزنامه نگار)

رومینا فضلی(پزشک)

بشیر رحیمی(شاعر)

پرویز قرین(خبرنگار)

جمشید حیدری(شاعر)

محمدعلی کاوه(جامعه شناس)

عیدمحمد رویش(عکاس)

ابراهیم داریوش(نویسنده)

سیدمحمدجمال موسوی(دکترای تاریخ)

احمدفرید اسداللهی(دکترای زبان فارسی و استاد دانشگاه)

سیدهدایت الله هاشمی(خبرنگار)

انوش آریامهر(خبرنگار)

سیدمحمدعلی حسینی(خبرنگار)

سهیل احمدی(خبرنگار)

محمد عارفی(استاد دانشگاه)

سیدمحمود حسینی(نویسنده)

نوت : این نامه با اسامی کامل برای بی بی سی ارسال شده است، برای اینکه در تلگرام منتشر شود فقط برخی از اسامی اشخاص درج شده است، اگر نام شما اینجا نیست، نگران نباشید، ما نام شما را در نامه آورده ایم.

#کمپین_زبان_مادری