سفر مقامهای ترکیه و قطر به کابل؛ تلاش تازه برای کاهش تنش طالبان و پاکستان
رییس سازمان استخبارات ترکیه و معاون شورای امنیت ملی قطر در سفرهای جداگانه به کابل با مقامهای ارشد طالبان دیدار کردند. گزارشها و اظهارات مقامهای پاکستانی نشان میدهد که تنش میان طالبان و پاکستان یکی از محورهای اصلی این تحرکات دیپلماتیک بوده است.
به گزارش خبرگزاری رشد؛ ابراهیم کالین، رییس سازمان استخبارات ترکیه، و حمد بن خمیس الکبیسی، معاون شورای امنیت ملی قطر، در سفرهای جداگانه به کابل با شماری از مقامهای ارشد طالبان دیدار و درباره مسایل امنیتی و منطقهای گفتوگو کردند.
بر اساس گزارش رسانهها، کالین با عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی ریاستالوزرای طالبان، ملا یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع، سراجالدین حقانی، سرپرست وزارت داخله، و عبدالحق وثیق، رییس استخبارات طالبان، دیدار کرده است. وزارت داخله طالبان نیز دیدار حقانی با کالین را تأیید کرده و گفته است که دو طرف درباره گسترش روابط، امنیت، مبارزه با مواد مخدر و برخی مسایل منطقهای گفتوگو کردهاند.
کالین سپس به قندهار رفت. بر اساس گزارش منابع آمو، دیدار برنامهریزیشده او با هبتالله آخوندزاده در آخرین لحظات لغو شد و او بهجای آن با ملا شیرین، والی طالبان در قندهار، دیدار کرد. مشخص نیست که کالین با رهبر طالبان دیدار کرده باشد.
همزمان، مقام قطری نیز در کابل با مقامهای طالبان دیدار کرد. طالبان اعلام کرده است که در این دیدارها بر گسترش همکاری و روابط تأکید شده، اما جزئیات کامل دستور کار این سفرها بهصورت رسمی منتشر نشده است.
یک مقام طالبان و یک منبع نزدیک به این گروه به آمو گفتهاند که تنش میان طالبان و پاکستان محور اصلی گفتوگوهای مقامهای ترکیه و قطر در کابل بوده است. این منابع همچنین گفتهاند که سفر این مقامها به کابل به درخواست پاکستان انجام شده است؛ با این حال، مقامهای طالبان بهصورت رسمی چنین موضوعی را اعلام نکردهاند.
پس از سفر به افغانستان، کالین به پاکستان رفت و با شهباز شریف، نخستوزیر، عاصم منیر، فرمانده ارتش، و عاصم ملک، رییس سازمان استخبارات پاکستان، دیدار کرد. خبرگزاری انادولو به نقل از منابع امنیتی ترکیه گزارش داده است که افغانستان و امنیت منطقهای از محورهای این دیدارها بوده است.
ترکیه و قطر پیش از این نیز برای کاهش تنش میان طالبان و پاکستان میانجیگری کردهاند. در اکتوبر ۲۰۲۵، دوحه میزبان مذاکرات افغانستان و پاکستان بود و پس از آن مذاکرات در استانبول با میانجیگری قطر و ترکیه ادامه یافت. در بیانیه مشترک ترکیه در ۳۰ اکتوبر ۲۰۲۵ آمده بود که دو طرف بر ادامه آتشبس و ایجاد سازوکار نظارت و راستیآزمایی توافق کردهاند.
با وجود این تلاشها، پاکستان در حال حاضر میگوید میانجیگریهای پیشین به نتیجه کامل نرسیده است. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در ۱۷ سپتامبر گفت که اسلامآباد همچنان خواهان گفتوگو است، اما از طالبان تضمین درباره توقف فعالیتهای مسلحانهای که پاکستان میگوید از خاک افغانستان انجام میشود، میخواهد. طالبان این اتهام پاکستان را رد کرده است.
همزمانی سفر مقامهای ارشد امنیتی ترکیه و قطر به کابل و سفر کالین به اسلامآباد نشان میدهد که موضوع روابط پرتنش طالبان و پاکستان بار دیگر در سطح منطقهای مورد پیگیری قرار گرفته است. سابقه میانجیگری قطر و ترکیه در سال ۲۰۲۵ نیز زمینهای برای ادامه این تلاشها فراهم کرده است.
با این حال، درباره نتیجه سفرهای اخیر هنوز توافق مشخص و رسمی میان طالبان و پاکستان اعلام نشده است. از سوی دیگر، پاکستان همچنان بر دریافت تضمینهای امنیتی تأکید دارد، در حالی که طالبان اتهام استفاده از خاک افغانستان علیه پاکستان را رد میکند. بنابراین، نتیجه این تحرکات به موضع دو طرف درباره همین اختلافهای امنیتی بستگی خواهد داشت.
