شهروندان: طالبان شایستهسالاری را قربانی خویشخوری کردهاند
شماری از شهروندان افغانستان از گسترش آنچه فساد، واسطهسالاری و خویشخوری در ادارات تحت کنترل طالبان میخوانند، انتقاد دارند و میگویند وابستگی به مقامها و افراد بانفوذ، در برخی موارد به عامل مهم در دسترسی به بستهای دولتی تبدیل شده است. آنان مدعیاند که در نتیجه این روند، بخشی از کارهای تخصصی ادارات بر دوش شمار محدودی از کارمندان سابق و نیروهای متخصص افتاده است.
به گزارش خبرگزاری رشد؛ شماری از شهروندان افغانستان میگویند ساختار اداری تحت کنترل طالبان با مشکلاتی از جمله واسطهسالاری، خویشخوری و استخدام افراد وابسته به مقامهای این گروه روبهرو است؛ روندی که به گفته آنان، فرصتهای شغلی را برای افراد شایسته و مستقل محدود کرده است.
نعمت، باشنده کابل که با نام مستعار صحبت میکند، میگوید یکی از مشکلات اساسی در ادارات تحت کنترل طالبان، دخالت روابط شخصی و خانوادگی در روند استخدام است.
او مدعی است که مسوولان وزارتها، ریاستها و سایر نهادهای دولتی تا حد امکان افراد نزدیک به خود را در بستهای دولتی استخدام میکنند و افراد خارج از حلقههای وابسته، تنها در شرایط محدود امکان دسترسی به این بستها را دارند.
به گفته او، حتی در مواردی که افراد متخصص از بیرون این حلقهها استخدام میشوند، بخش عمده کارهای اداری و تخصصی بر دوش آنان گذاشته میشود؛ در حالی که شماری از افراد وابسته به مقامها، بدون سهم قابل توجه در کار اداره، معاش دریافت میکنند.
نعمت همچنین ادعا میکند که در برخی موارد، پرداخت رشوه در روند استخدام نقش داشته است. او میگوید ظاهر، نوع پوشش و میزان پذیرش شرایط تعیینشده از سوی طالبان نیز میتواند بر شانس افراد برای استخدام اثر بگذارد.
او میافزاید: یکی از بدترین انواع فساد اداری در ادارههای طالبان این است که مسوولان تعداد زیادی از افراد قوم و خویش خود یا افراد وابسته به طالبان را استخدام میکنند، اما بخش بزرگی از کارهای اداره را یک یا دو نفر از کارمندان سابق یا کارمندان مسلکی تازهاستخدامشده انجام میدهند.
این ادعاها در حالی مطرح میشود که شفافیت در روند استخدام و معیارهای انتخاب کارمندان، از عوامل اساسی در کارآمدی و پاسخگویی نظام اداری به شمار میرود. با این حال، ادعاهای مطرحشده از سوی این شهروند بهگونه مستقل تأیید نشده و طالبان نیز در مورد موارد مشخص مطرحشده در این گزارش اظهارنظر نکردهاند.
ادعاهای مطرحشده درباره خویشخوری و استخدام نزدیکان مقامهای طالبان، اگر در موارد مشخص تأیید شود، نشانهای از پیوند انحصار قدرت و فساد اداری خواهد بود. تمرکز قدرت و ضعف نظارت میتواند زمینه را برای توزیع فرصتها و منابع دولتی بر اساس روابط و وفاداری، نه شایستگی و تخصص، فراهم کند.
ادامه چنین روندی میتواند اعتماد عمومی را تضعیف کرده و ادارههای دولتی را به جای نهادهای پاسخگو، بیشتر به شبکههای وابسته به قدرت تبدیل کند. از این منظر، عملکرد طالبان در بخش استخدام و مدیریت دولتی با یک پرسش اساسی روبهرو است: **آیا منابع و بستهای دولتی بر اساس شایستهسالاری توزیع میشوند یا برای تحکیم شبکه قدرت؟**
