به گزارش خبرگزاری رشد؛ گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان، در واکنش به قرارداد طالبان با شرکت سعودی دلتا انترنشنال برای اکتشاف و استخراج نفت و گاز در حوزه کشک–تیرپل، از نحوه انعقاد این قرارداد انتقاد کرده است.
حکمتیار گفته است حکومتی که به گفته او با پول و سلاح بیگانگان تحمیل شده باشد، حق تصمیمگیری درباره ذخایر متعلق به مردم افغانستان را ندارد.
او قرارداد کشک–تیرپل را تکرار تجربه دهه ۱۹۹۰ دانسته و گفته است طالبان در شرایطی درباره منابع طبیعی افغانستان قرارداد امضا کردهاند که به گفته او، این گروه نه قانون اساسی دارد، نه شورای نماینده مردم و نه حکومتی برخوردار از حمایت ملی.
رهبر حزب اسلامی همچنین گفته است تصمیمگیری درباره منابع طبیعی و راهبردی افغانستان باید با مشارکت مردم و از طریق نهادهای نماینده آنان صورت گیرد.
حکمتیار هشدار داده است که رقابت میان قدرتها و شرکتهای منطقهای و بینالمللی بر سر منابع و مسیرهای انتقال انرژی افغانستان میتواند زمینهساز منازعات تازه شود.
او همچنین ادعا کرده است که روسیه و ایران با انتقال نفت و گاز آسیای مرکزی از مسیر افغانستان به بازارهای جنوب مخالفاند و ممکن است در برابر چنین پروژههایی واکنش نشان دهند.
وزارت معادن و پترولیم طالبان روز ۷ سپتامبر اعلام کرد که قرارداد اکتشاف و استخراج حوزه کشک–تیرپل را با شرکت سعودی دلتا انترنشنال امضا کرده است. بر اساس اعلام این وزارت، شرکت دلتا در مرحله نخست ۲۰۰ میلیون دالر برای اکتشاف و استخراج هفت بلاک گاز در بخش کشک سرمایهگذاری خواهد کرد.
این قرارداد در حضور عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی ریاستالوزرا، و شماری از مقامهای طالبان و همچنین زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین امریکا برای افغانستان، امضا شد.
حوزه نفتی کشک–تیرپل میان ولایتهای هرات و بادغیس موقعیت دارد و بر اساس اطلاعات وزارت معادن و پترولیم طالبان، حدود ۲۲ هزار کیلومتر مربع مساحت دارد.
قرارداد اخیر بخشی از مجموعه توافقهایی است که طالبان و شرکت دلتا برای اکتشاف نفت و گاز، بررسی استفاده از گاز طبیعی در هرات و توسعه زیرساختهای انتقال انرژی امضا کردهاند. یک گزارش درباره این توافقها از طرح احتمالی ایجاد خط لولهای حدود ۷۰۰ کیلومتری نیز خبر داده است.
انتقاد حکمتیار بر مسئله مشروعیت سیاسی و نحوه تصمیمگیری درباره منابع طبیعی افغانستان متمرکز است. این موضع در حالی مطرح میشود که طالبان قراردادهای اقتصادی و سرمایهگذاری در بخش معادن و انرژی را بخشی از تلاش برای توسعه اقتصادی افغانستان معرفی میکنند.
از سوی دیگر، پروژههای بزرگ انرژی افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی کشور میتوانند با منافع متفاوت کشورهای منطقه در زمینه مسیرهای انتقال انرژی مرتبط شوند. با این حال، ادعاهای حکمتیار درباره احتمال شکلگیری جنگهای نیابتی یا واکنش کشورهای منطقه، دیدگاه سیاسی او است و برای تأیید آن به شواهد و تحولات بیشتر نیاز است.
